Αν κάτι κινδυνεύει από τους πρόσφυγες είναι η ανθρωπιά μας

Σάββατο, 10 Φεβρουαρίου 2018

Όμηρος .Τα μυστήρια των νησιών στο "νηών κατάλογος". Γ.μέρος

Η αλήθεια πίσω από τους αριθμούς
Είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα ότι πολλά νησιά θα μπορούσαν να στείλουν ανάλογα στρατεύματα (υποθετικά πάντα και με βάση την κατεστημένη άποψη) και πολλά θα ήταν αδύνατον να γεμίσουν έναν τέτοιο αριθμό πλοίων. Ως εδώ κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι κάποιοι άγνωστοι παράγοντες θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν τις διαφορές αυτές αλλά εδώ υπάρχει πάντοτε ένα ΑΛΛΑ.
Με την λογική μέθοδο που ανέπτυξα στην αρχή του σημειώματος (Α' μέρος) για να βρω τον πιθανά αντίστοιχο αριθμό των κατοίκων των νησιών μας είδαμε ότι το σύνολο του στρατιωτικού τμήματος θα έπρεπε να ήταν γύρω στις 450-500 χιλιάδες. Ένας αριθμός τρομακτικός αλλά αυτό δεν το εξετάζουμε προς το παρόν. Επειδή ο ασριθμός των πλοίων είναι συγκεκριμένος αυτό σημαίνει ότι κατά μέσο όρο κάθε πλοίο έπρεπε να φιλοξενεί περί τους 400 μαχητές. Αυτό όμως δίνει διαφορετικά νούμερα από τα προηγούμενα που κάνει αδύνατο κάθε νησί να επανδρώσει τα πλοία του. Όλα αυτά με βάση πάντα την επίσημη θέση ότι αναφερόμεστε σε Ελληνικά νησιά. Ας δούμε έναν συγκριτικό κατάλογο:

                                                     πιθανοί               αναγκαίος
Νησιά               πλοία              μαχητές             αριθμός μαχητών

Εύβοια                 40                    8500                     16000
Δουλίχι α'            40                    1800                      16000
Δουλίχι β'            40                     1035                      16000
Νίσυρος               30                     1575                      12000
Κάρπαθος
Σύμη-Κως
Ρόδος α'               9                        900                       3600
Ρόδος β'               9                       5175                        3600
Βασίλειο             
Οδυσσέα             12                      3510                       4800
Κρήτη                  80                     27000                   32000
Σύμη                     3                         120                       1200 

Βλέπουμε λοιπόν ότι αν συγκρίνουμε τα νούμερα με το ίδιο μέτρο η απόκλιση (πλην της περίπτωσης της Ρόδου β') είναι πολύ μεγάλη και είναι αδύνατον τα νησιά αυτά να επάνδρωσαν τόσα πολλά πλοία. Προκύπτει λοιπόν με μεγάλη άνεση το συμπέρασμα ότι ο Όμηρος δεν αναφέρονταν στα συγκεκριμένα σημερινά ελληνικά νησιά αλλά σε τελείως διαφορετικά μέρη.   


Κυριακή, 4 Φεβρουαρίου 2018

Όμηρος.Τα μυστήρια των νησιών στο "νηών Κατάλογο". Β' μέρος

Η συνέχεια.
Η Εύβοια, μας λέει ο Όμηρος, έστειλε 40 πλοία. Δηλαδή έναν αριθμό ανάμεσα στα 2000 και στα 4800 άτομα. Σήμερα η Εύβοια έχει πληθυσμό, στο σύνολο και όχι μόνο στις αναφερόμενες πόλεις περίπου 190000 κατοίκους και το 4,5% είναι 8500 άρα ένας αριθμός που πιθανά θα μπορούσε να υποστηρίξει η τότε Εύβοια.
Σημειώστε ότι μόνο λίγες πόλεις συμμετείχαν αλλά ας το δεχτούμε ώς σωστό.
Δουλίχη και Εχινάες. 40 πλοία, 2000-4800 άντρες.    
Εδώ έχουμε το πρόβλημα να προσδιορίσουμε τον τόπο αλλά ας δούμε και τις δύο υποθέσεις, της κατεστημένης άποψης, τόσο με την Ζάκυνθο όσο και με την Λευκάδα.
Ζάκυνθος: Πληθυσμός 40000 σήμερα άρα αναλογικά  1800. Πολύ κάτω από τα αποδεκτά νούμερα. Θα πρέπει να έσερναν τα πλοία άδεια αφού χρειάζονταν από 50 κωπηλάτες το λιγώτερο.
Λευκάδα: Πληθυσμός 23000 σήμερα άρα αναλογικά 1035. Οι εραστές της θεωρίας της Λευκάδος θα πρέπει να μπήκαν και αυτοί στο πλοίο γιατί αλλιώς 40 πλοία δεν γέμιζαν με τίποτα.
Νίσυρο-Καρπαθο-Κάσο-Κω. 30 πλοία. Άρα υπολογίζουμε έναν αριθμό από 1500 ώς 3600 μαχητές. Σημερινός πληθυσμός συνολικά 35000 κάτοικοι με την επισήμανση βέβαια ότι η Κω είναι τουριστικό μέρος και έχει αυξήσει υπέρμετρα τον πληθυσμό της τα τελευταία χρόνια λόγω του γεγονότος αυτού. Έτσι σήμερα έχει, ολόκληρο το νησί 27000 κατοίκους όταν η μεγαλύτερη της Κάρπαθος μόνο 7000. Αντίστοιχη παρατήρηση κάνουμε και για τα προηγούμενα νησιά για παραπλήσιους ή ίδιους λόγους (πχ Εύβοια). Έστω και έτσι χρειάζεται από 1500 ώς 3600 άντρες και μπορεί να προσφέρει, καθ' υπερβολή πάντα όπως είπαμε 1575 άντρες.
Ρόδος: Εννέα πλοία. Δηλαδή 450-1080 στρατιώτες. Εδώ πληθυσμιακά, με βάση πάντα το σημερινό τουριστικό νησί, θα έλεγε κανείς ότι βγαίνει αλλά η αναφορά γίνεται μόνο σε Λίνδο, Ιάλυσο και Κάμειρο και όχι σε πολή Ρόδος που τότε δεν υπάρχει. Οι τρεις αυτές περιοχές σήμερα έχουν κόσμο περίπου 20000 κατοίκων και άρα παίρνουμε έναν αριθμό περίπου 900. Εντός δηλαδή των ορίων.
Αν υπολογίσουμε ολόκληρο το νησί τότε μπορεί να προσφέρει 5175 μαχητές.
Βασίλειο Οδυσσέα: 12 πλοία. Πληθυσμός; Εδώ πάντα υπάρχει το θέμα ότι οι "ειδικοί" δεν έχουν συμφωνήσει για το ποιο είναι ποιο. Υποθετικά αν προσθέσουμε Ιθάκη+Κεφαλλονιά+Ζάκυνθο τότε έχουμε ένα σύνολο 78000. Άρα θα μπορούσε να προσφέρει 3510 άντρες αλλά βλέπουμε ότι είχε 12 πλοία με 600-1440 άνδρες.
Εδώ έχουμε μια σημαντική ένδειξη. Ο φιλόδοξος Οδυσσέας έχοντας και συγγενική σχέση με τον Αγαμέμνονα, η γυναίκα του είναι πρώτη εξαδέλφη τόσο της Κλυταιμνήστρας όσο και της Ωραίας Ελένης, μια σχέση την οποία τιμά γιατί και κατά την διάρκεια του πολέμου στήριξε σθεναρά τον Αγαμέμνονα αλλά και κατά την αποχώρηση από την Τροία έμεινε μαζί του όταν οι περισσότεροι τον εγκατέλειψαν, φαίνεται να παίρνει μόνο ένα μικρό αριθμό στρατιωτών από αυτούς που πιθανολογήσαμε ότι μπορεί να πάρει. Αυτό όμως δείχνει παράλογο και πιθανά σημαίνει ότι η αναλογία που βάλαμε, το 4,5 %, είναι διπλάσια από την πραγματική. Άρα αυτό μεταβάλει τον συνολικό αριθμό σε περίπου 220.000 μαχητές, τεράστιο νούμερο για τότε και για τώρα. Ταυτόχρονα όμως αλλάζει και τα δεδομένα των πόλεων κάνοντας αδύνατο για το σύνολο των προαναφερόμενων νησιών, με τις όποιες ενστάσεις ακόμη και για τα προηγούμενα νούμερα.
Κρήτη: 80 πλοία. Θεωρητικός αριθμός μαχητών από 4000-9600. Πληθυσμός σήμερα γύρω στις 600.000. Άρα με βάση τα προηγούμενα θα μπορούσε να επανδρώσει τα πλοία αυτά.
Σύμη: 3 (τρία) πλοία: Πιθανό αριθμό μαχητών 150-360. Πληθυσμός σήμερα 2700 και άρα θα μπορούσε να προσφέρει το πολύ 120 άνδρες.
Συνεχίζεται με το τελευταίο μέρος : Η αλήθεια πίσω από τους αριθμούς.

Δευτέρα, 22 Ιανουαρίου 2018

Όμηρος: Τα μυστήρια των νησιών στο "νηών κατάλογο". Α' μέρος

Αγαπητοί φίλοι
Μετά από αρκετό καιρό ξαναγράφω ελπίζοντας ότι θα αργήσει να ξανάρθει πάλι μια κενή περίοδο. Σήμερα θα παρουσιάσω το αριθμητικό πρόβλημα που παρουσιάζουν κάποια νησιά στέλνοντας πλοία στην Τροία. Ας δούμε μαζί το πρόβλημα αυτό αναμένοντας μάταια, όπως πάντα, κάποιον ειδήμονα να μας κλείσει το στόμα με ατράνταχτα επιχειρήματα.
Τα στοιχεία που θα παρουσιαστούν παρακάτω θα αναφέρονται στους υποτιθέμενους ομηρικούς τόπους της σημερινής Ελλάδος και όχι στους πραγματικούς. Εν πολλοίς θα χτυπήσουμε ευθέως την "ορθόδοξη" άποψη των κάθε λογής πανεπιστημίων και λοιπών παρατρεχάμενων.
Όπως ξέρετε στην απόδοση του ομηρικού κειμένου διάφοροι τόποι ταυτίστηκαν με νησιά του σημερινού Ελλαδικού χώρου. Φυσικά στην ταύτιση αυτή κανείς τους δεν φαντάστηκε ή δεν θέλησε να κάτσει να σκεφτεί ότι ένας μικρός χορταριασμένος βράχος που μέχρι σήμερα λόγω του μικρού του χώρου και των συνθηκών φιλοξενεί μόνο από καμιά βάρκα κανενός ξεχασμένου ψαρά, δεν μπορεί, λέω ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ, να φιλοξενούσε χιλιάδες στο έδαφός του. Όμως αυτά είναι "ψιλά γράμματα" για τους ανά τον κόσμο φιλολόγους και ιστορικούς (όχι όλους ευτυχώς αλλά την πλειοψηφία του σίγουρα την αφορά).
Επειδή η αναφορά θα είναι μεγάλη γι' αυτό και θα μοιράσω το άρθρο έτσι ώστε να επιτρέπει να αναγνωστεί.
Θα ξεκινήσω με μια υπογράμμιση. Σε πολλές από τις αναφορές του ο Όμηρος δεν είναι ακριβής ως προς τον αριθμό των επιβαινόντων εντός των πλοίων. Οι αριθμοί κυμαίνονται από 50 ώς 120. Έτσι θα χρησιμοποιούνται και τα δύο νούμερα ως ακρότατα και ο καθένας μπορεί να βγάζει τα συμπεράσματά του.
Μια ακόμη παράμετρο που πρέπει να υπολογίσουμε είναι ο αριθμός των κατοίκων του Ελλαδικού χώρου.  Εδώ υπάρχει μια δυσκολία μια και δεν υπάρχουν απογραφικά στοιχεία. Έτσι μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Αν σκεφτούμε ότι στην αρχαία Ελλάδα, της κλασσικής τουλάχιστον εποχής, οι πόλεις δεν ξεπερνούσαν τις μερικές δεκάδες χιλιάδες και ότι η σύγχρονη Ελλάδα των προηγούμενων χρόνων δεν ξεπερνούσε τα 8 εκατομμύρια αλλά και ότι λόγω της μικρασιατικής καταστροφής εισέρρευσαν στην ηπειρωτική και όχι μόνο Ελλάδα ένας σημαντικός αριθμός από τους Έλληνες της Ιωνίας θα μπορούσα να υποθέσω, και να είμαι κοντά στην πραγματικότητα, ίσως και υπερβάλλοντας λίγο, ότι στον τότε Ελλαδικό χώρο πρέπει να ζούσαν πάνω από 3 εκατομμύρια (3000000) ή περίπου το 25-30% του σημερινού πληθυσμού.
Όπως είπα αυτό είναι μια υπόθεση, άλλωστε κανείς δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό, αλλά ελπίζω ότι δεν είμαι κάτω από τα πραγματικά νούμερα αλλά μάλλον πάνω ή και πολύ πάνω από αυτά.
Μια τρίτη υπόθεση που πρέπει να κάνουμε είναι ποιος ήταν ο αριθμός των ανδρών. Εδώ μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την σημερινή αναλογία.
Σήμερα το 65% περίπου του πληθυσμού είναι μέσα στις ηλικίες που θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι πήγαν στον πόλεμο εκείνο. Βέβαια εδώ υπερβάλουμε μια και οι μεγάλοι σε ηλικία πιθανά είναι μόνο οι αρχηγοί και όχι μάχιμοι αλλά θα το συνυπολογίσουμε και αυτό στον τελικό αριθμό.
Αν λοιπόν όλα αυτά είναι λογικά τότε οι μάχιμοι, αφαιρώντας τις γυναίκες θα πρέπει να ήταν περίπου το 30% του πληθυσμού.
Από αυτούς, αν κρίνουμε από την εικόνα της Ιθάκης, τουλάχιστον οι μισοί δεν πήγαν. Άρα πέφτουμε στο 15% περίπου.  Στην σημερινή Ελλάδα το ποσοστό των μαχίμων είναι κατά πολύ μικρότερο του 15% και προσεγγίζει το 10% η και λιγότερο.
Έτσι ξεκινώντας από τον αρχικό αριθμό του 30% σε σχέση με σήμερα και βρίσκοντας το 15% αυτού (δηλαδή τους μάχιμους άνδρες) καταλήγουμε σε ένα 4,5% σε σχέση με τον σημερινό πληθυσμό.
Αν συγκρίνουμε αυτό το νούμερο, περίπου 500000, με την υψηλότερη υπόθεση που γίνεται για τον αριθμό των αχαιών που έφτασαν με τα 1170 πλοία τότε φαντάζει υπερβολικός, ίσως ένας αριθμός κοντά στα 2/3 να ήταν πιο λογικός, αλλά ίσως να μην είναι μια και δεν πήραν μέρος όλες οι πόλεις. Τουλάχιστον αναγνωρίζουμε ότι είμαστε, έστω και υπερβάλλοντας, κοντά στην πραγματικότητα.
Επειδή δεν θέλω να υπάρξουν υπόνοιες ότι μαγειρεύω τα νούμερα ή παρουσιάζω μόνο όσα με βολεύουν θα ξεκινήσω με την Εύβοια.
 Συνεχίζεται  

Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Οι Βάρβαροι και οι βάρβαροι. Μια λέξη μια ιστορία.

Αγαπητοί αναγνώστες
Σήμερα θα ασχοληθούμε με τους βαρβάρους τις "Βαρβάρες" και όλα τα συναφή.
Πάντοτε με απασχολούσε το γεγονός ότι ενώ ο "βάρβαρος" είναι ένας αιμοδιψής και αιμοσταγής ξένος (συνήθως) εντούτοις υπάρχει ως γυναικείο όνομα.
Γιατί άραγε ονόμασε κάποιος ένα μικρό παιδί Βαρβάρα όταν αυτό το όνομα ήταν τόσο πολύ επιβαρημένο; Ειλικρινά δεν μπόρεσα να απαντήσω στην προφανή αυτή ερώτηση αλλά επειδή ήταν άνευ σημασίας, όπως νόμιζα, την έκλεινα στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, που έλεγαν κάποτε ή στο βιβλίο της λήθης και προχωρούσα. Μόνο όταν ο δρόμος μου με διασταύρωνε με κάποια Βαρβάρα, όχι πολύ  συχνά, ανακαλούσα την ερώτηση και έκανα ένα σταθερά επαναλαμβανόμενο λογοπαίγνιο του τύπου "η Βαρβάρα και οι βάρβαροι".
Τα χρόνια πέρασαν και έφτασε απ' ότι φαίνεται η ώρα να βρει το αίνιγμα αυτό την λύση του, με αρκετή τύχη είναι αλήθεια.
Πριν σας δώσω την πραγματική απόδοση θα ήθελα να σας πω ότι όλο αυτό το πανηγυράκι στήθηκε στο όνομα μιας αρχαιολατρείας και διάφορα άλλα χαρωπά ξεκίνησε από μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία που όπως πάντα δήλωσε ότι έχει μια στέρεη αρχή:
Ιλιάδα Β 867 "Καρών ηγήσατο βαρβαροφώνων".
Τι το 'θελε ο Όμηρος να το πει και τρέξαν όλοι οι πολύ γλωσοι και δήλωσαν "πας μη Έλλην Βάρβαρος" και φυσικά πέρασε στο συλλογικό ασυνείδητο ότι ο βάρβαρος, αφού δεν είναι Έλλην άρα είναι ξένος, από την μια και φυσικά αιμοδιψής αιμοσταγής και δολοφόνος.
Κάπως έτσι ταυτίστηκε η λέξη με την αγριότητα και την αμορφωσιά.
Μάλιστα κάποιοι περιώνυμοι γλωσσολόγοι έσπευσαν να δηλώσουν ότι η λέξη προήλθε από τον ήχο ΜΠΑΡ ή και ΜΠΑΡ-ΜΠΑΡ που ακούγαν όταν μιλούσαν οι κακοί ξένοι. Άρα λογικό σου λέει ο γλωσσολόγος, αφού ακόμη τα ΜΠΑΡ δεν είχαν εφευρεθεί για να σκεφτεί ότι ψάχνει να σβήσει την δίψα του συνοδεία θεαμάτων ή darts-game. Έτσι λοιπόν οι γλωσσολόγοι που όλα τα σφάζουν όλα τα μαχαιρώνουν γέννησαν την ηχομιμιτική λέξη όπως λένε βαρ-βαρ και εξού το βάρβαρος.
Φυσικά κανείς δεν μπορεί να αντικρούσει μια ανοησία όταν προέρχεται από επίσημα χείλη και ή νέα αυτή πατάτα έγινε ασθμαίνοντας αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα.
Φαντάζομαι ότι ο καθένας από εμάς μετά από μερικά ποτηράκια θα μπορούσε να πει τα ίδια αλλά την δόξα την πήραν οι άλλοι.
Δεν σκέφτηκε λοιπόν κανείς να ψάξει σε αυτό που οι ίδιοι λένε συγκριτική γλωσσολογία και να βρει ίσως και κάποιον άλλο λαό που να χρησιμοποιεί την ίδια λέξη. Ή ακόμη να αναρωτηθεί για την Βαρβαρούλα και το περίεργο όνομά της, κορίτσι πράμα.
Ο Όμηρος λοιπόν, όταν αναφέρετε στους Κάρες, σύμμαχους των Τρώων, σε καμιά περίπτωση ΔΕΝ θα έπαιρνε θέση για να χαρακτηρίσει το φύλλο αυτό ως αιμοδιψείς και αιμοχαρείς δολοφόνους. Όχι αν τουλάχιστον δεν μας έδινε κάποιο αντίστοιχο παράδειγμα. Άλλωστε ο Όμηρος για κάθε ψύλου πήδημα δίνει και ένα γλαφυρό παράδειγμα για να είναι σίγουρος ότι θα τον καταλάβουν τα αλλόφρονα πλήθη των γλωσσολόγων "και λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων". Όμως του κάκου. Δεν δίνει κανένα γιατί ο καημένος δεν ήθελε να χαρακτηρίσει την συμπεριφορά τους ή το όποιο μορφωτικό τους επίπεδο αλλά την διαφοροποίηση τους από την βασική γλώσσα που δεν ηταν άλλη από την κοινή εκείνης της εποχής, η σήμερα ονομαζόμενη Ομηρική. Είχαν μια γλωσσική διαφοροποίηση, μια καινούργια εκδοχή της γλώσσας, κάτι το  ΝΕΟ. Αυτό δηλώνει με το ΒΑΡΒΑΡΟ-ΦΩΝΩΝ. Νέος ήχος, διαφορετική ομιλία. Ούτε επιθετικοί και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί ούτε τίποτα. Άλλωστε με την ίδια ακριβώς έννοια σώθηκε η λέξη Βάρβαρος σε γλώσσες που κατά τους γλωσσολόγους χαρακτηρίζονται ώς άσχετες με την ελληνική που είναι ανάδελφος, κατά αυτούς πάντα, γλώσσα.
Και μη χειρότερα.
καλό βράδυ.
Παυσανίας 

 

Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

Εμπειρίες από μια διάλεξη

Αγαπητοί φίλοι
Την προηγούμενη Πέμπτη έδωσα μια μικρή διάλεξη στο βιβλιοπωλείο Αριστοτέλειο στην Θεσ/νίκη και θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας τις εντυπώσεις μου.
Ο κόσμος ήταν ικανοποιητικός, αν σκεφτεί κανείς ότι δεν είμαι και το πιο γνωστό πρόσωπο στους φιλολογικούς κύκλους.
Η όλη συζήτηση ήταν να κρατήσει μία ώρα και κράτησε δύο γιατί έγιναν πολλές ερωτήσεις και αν υπήρχε και άλλος χρόνος θα κρατούσε ακόμη περισσότερο.
Ο κόσμος άκουγε για πρώτη φορά όλα τα στοιχεία που τους παρέθεσα και ομολογουμένως αντέδρασαν πολύ θετικά αν και ήταν πολύ έξω απ' ότι ίσως περίμεναν οι ίδιοι να ακούσουν.
Το ύφος των ερωτήσεων αλλά και των αντιδράσεων μου έδειξε ότι τα στοιχεία που τους παρέθεσα, έστω και λεκτικά, ήταν τέτοια που δύσκολα θα μπορούσαν να τα αρνηθούν αν και ήταν μόνο προφορικά.
Φυσικά υπήρξαν ενστάσεις, που δεν βασίζονταν σε στοιχεία αλλά στην εύλογη απορία του γιατί όλα αυτά δεν τα ανακάλυψε και κάποιος άλλος νωρίτερα και φυσικά στην ανθρώπινη αντίδραση της μη αποδοχής νέων θεωρήσεων έστω και αν αυτές είναι καλά τεκμηριωμένες.
Το συμπέρασμα που έβγαλα από την συνάντηση αυτή είναι ότι πρέπει να επικοινωνήσω περισσότερο όλη αυτή την γνώση, πέρα από την μπλογκόσφαιρα. Εδώ θα ζητούσα και την άποψή σας αλλά και την βοήθειά σας. Αν λοιπόν κάποιος έχει κάποια ιδέα που θα βοηθούσε να βγει η γνώση αυτή προς τα έξω (πχ μέσω κάποιας εκδήλωσης κλπ) θα ήμουν ευγνώμων αν την μοιραζόταν μαζί μου.
Φιλικά Παυσανίας

Κυριακή, 5 Νοεμβρίου 2017

Διάλεξη στην Θεσ/νικη

Αγαπητοί φίλοι
Στις 16/11/2017 προσκλήθηκα να μιλήσω στο βιβλιοπωλείο Αριστοτέλειο στην Θεσ/νικη με θέμα που αφορά τον Ορφέα και τον Όμηρο. Όσοι φίλοι λοιπόν θέλουν μπορούν να παρεβρεθούν.
Στον σύνδεσμο ΕΔΩ θα βρείτε την πρόσκληση και τις λοιπές πληροφορίες που θα χρειαστεί κάποιος που θα θελήσει να έρθει.
Θα χαρώ πολύ να γνωρίσω κάποιους από εσάς εκεί.
 Φιλικά Παυσανίας

Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

15/σύλλαβα ποιήματα και άλλες φαιδρότητες

Αγαπητοί φίλοι
Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα ακόμη θέμα taboo αυτό της ποιητικής μορφής των έργων τόσο του Ομήρου όσο και του Ησιόδου και του Ορφέα.
"Όλοι ξέρουμε" ότι ο Όμηρος έγραψε ποιήματα. Αν ρωτήσεις από που το ξέρουμε είτε θα σου πουν για βάρδους που τραγουδούσαν τα ομηρικά έπη χωρίς βέβαια να προσφέρουν ούτε ένα στοιχείο αλλά άμα τους ζορίσεις λίγο θα σου αναφέρουν είτε τον Δημόδοκο που έψελνε τα πάθη του Οδυσσέα και των άλλων αχαιών στην Τροία είτε για τον ποιητικό αγώνα που υπονοεί ο Ησίοδος. Άλλη ιστορική πηγή δεν υπάρχει.
ΠΡΟΣΕΞΤΕ. Δεν υπονοώ ότι δεν υπήρχαν τραγούδια. Αυτό που λέω είναι ότι τα έργα του Ομήρου ή του Ορφέα ή του Ησιόδου ΔΕΝ είναι ποιήματα αλλά πεζά.
Ας ξεκινήσουμε από το δεύτερο τον διαγωνισμό.
Αρχικά κανείς δεν γνωρίζει αυτόν τον διαγωνισμό. Δεν υπάρχουν δηλαδή αυτόπτες μάρτυρες που να μας βεβαιώνουν ότι υπήρχε διαγωνισμός όπου έργα διαφόρων με ρυθμό και μέτρο, με ομοικαταληξία ή χωρίς διαγωνίζονταν μεταξύ τους. Ο Ησίοδος μας μιλά για διαγωνισμό ποίηματος αλλά αγαπητοί μου αναγνώστες το ποιώ χρησιμοποιείται ως "δημιουργώ". Έτσι οι δημιουργοί παρουσίαζαν τα δημιουργήματά τους (ποιήματά τους) και διεκδικούσαν το βραβείο. Δεν υπάρχει ούτε ένα λεξικό στον κόσμο, ακόμη και τα χειρότερα, που θα εμφανίσει το ΠΟΙΩ ως τραγουδώ ή κάτι ανάλογο. Άρα ο Ησίοδος δεν μιλάει για τραγούδια αλλά για δημιουργήματα.
Ο Όμηρος όντως εμφανίζει τον Δημόδοκο να τραγουδά. Ξαναλέω " Ο Όμηρος όντως εμφανίζει τον Δημόδοκο να τραγουδά". Το είδατε το στοιχείο; Ελπίζω ότι μετά από τόσα χρόνια οι αναγνώστες μου είναι πολύ καλύτεροι εμού, Πως είναι δυνατόν ο Δημόδοκος να τραγουδά τα ομηρικά έπη όταν ο Όμηρος ακόμη δεν τα έχει γράψει αφού από την μια δεν γνωρίζουμε και ούτε αναφέρεται αν αυτό που τραγουδά είναι η Ιλιάδαή κάτι άσχετο και μετά ο Όμηρος περιγράφη την σκηνή. Άρα ακόμη δεν έχει γράψει τα έργα του.
Ας πάμε τώρα στην δομή των επών. Όλοι, σαν τα καινούρια ρούχα του αυτοκράτορα, βλέπουν ποίημα αλλά ποίημα δεν υπάρχει και αυτό θα σας το αποδείξω ΑΜΕΣΩΣ. Μάλλον θα το αποδείξετε εσείς στον εαυτό σας. Πάρτε ένα κείμενο, πεζό και χωρίστε το κάθε 15 συλλαβές. Αν μάλιστα δεν σου βγαίνει το μέτρο μπορείς να ορίσεις ότι αυτό είναι ένα ειδικό μέτρο: δακτυλικός εξάμετρος, μόνο που αυτό το μέτρο είναι τόσο ελαστικό που χωράει τα πάντα. Αυτό συμβαίνει γιατί κάθε υποτιθέμενος στίχος αποτελείται από 12-17 συλλαβές με που μπορούν να είναι είτε δύο μακρόχρονες είτε μια μακρόχρονη και δύο βραχύχρονες και για τελευταία όλα αποδεκτά. Όμως το μέτρο λάστιχο δεν σταματά εδώ αλλά συνεχίζει να ξεχειλώνει αφού από τα τα λεγόμενα φωνήεντα μόνο δύο είναι βραχέα και δύο μακρά όλα τα υπόλοιπα από τα τρία δίχρονα ως και τα περίφημα δήθεν δίψηφα είναι ότι βολεύει στον μελέτητή. Οι εξαιρέσεις άπειρες έτσι που ο κανόνας δεν έχει καμιά σημασία πια.
Παρ' όλα αυτά όμως και πάλι δεν έβγαιναν τα πράγματα. Έτσι άρχισαν τα πάθη των γραμμάτων, των συλλαβών και ότι άλλο μπορείς να φανταστείς με σκοπό να βαφτίσουν το κρέας ψάρι.
Είναι επόμενο λοιπόν να ονομάσουν ένα εξόφθαλμο πεζό σε ποίημα.
Ποιος ήταν όμως ο λόγος που έγινε όλο αυτό; Ο Πεισίστρατος και η εποχή του. Είναι η εποχή των μεγάλων δραματουργών και σκέφτηκαν υποθέτω ότι ένα τέτοιο έργο θα είχε ανάλογη δομή. Η συνέχεια είναι απλή. Οι Αλεξανδρινοί ανέλαβαν να μετατρεψουν σε κανόνες τα λάθη και το πάθος του μαθητή προς τον δάσκαλο έκανε την υπόλοιπη δουλειά μια και κάθε τι έστω και λάθος που είχε πει ο δάσκαλος, τα έχουμε αναλύσει δεκάδες φορές, μετατρέπονταν σε θέσφατο.
Ίσως στο μέλλον σε μια ανοιχτή στις αλλαγές και στην αλήθεια κοινωνία αποκατασταθούν τα έπη στην πραγματική τους μορφή.
Φιλικά
Παυσανίας